واعيه ، يعسوب الدين ، قائد الغز المحجّلين ، ابو تراب ، ابو الحسن و . . پيامبر اكرم از آن حضرت به عنوان حجّت اللّه ، باب اللّه ، طريق الى اللّه ، نبأ عظيم ، صراط مستقيم ، مثل اعلى ياد مىفرمود . « 1 » او پس از پيامبر در ميدان عبادت عابدترين مردم ، و در عرصهء زهد زاهدترين ، و در معركهء پيكار شجاعترين ، و در اخلاص خالص‌ترين ، و در ورع پاكدامن‌ترين ، و در دانش دانشمندترين ، و در تهجّد و عبادت شبانه متهجّدترين ، و در عدالت عادلترين ، و در جود و سخا سخاوتمندترين ، و در تمام كمالات و فضائل برترين مردم روزگار ، از اولين و آخرين بود . پيروزى ارتش اسلام در تمام جنگ‌ها مرهون فداكارى او بود ، تا جايى كه رسول خدا برپايى دين را نتيجهء جهاد او اعلام كرد . « 2 » او را جز با تعريف خدا و پيامبر نمىتوان شناخت ، زيرا رسول خدا فرمود : خدا را جز من و على آن گونه كه بايد كسى نشناخت ، و مرا جز خدا و على نشناخت ، و على را جز من و خدا نشناخت . من فكر مىكنم شما خوانندگان عزيز ، براى تماشاى دورنمايى از شخصيت و الا و حيات الهى او بايد به مفصّل‌ترين كتبى كه شيعه و غير شيعه ، و حتى غير مسلمانان در شرق و غرب نوشته‌اند مراجعه كنيد ، و گرنه با اين سطور اندك ، آن هم در مقدّمهء اين ترجمه ، بازگو كردن حيات و شخصيت آن حضرت امكان ندارد . سخن از جهاد او براى استوار شدن دين تا قيامت ، و از عبادت او ، و از كرامات و معجزات او ، و از دانش و بينش و بصيرت او و ساير كمالاتش كار جنّ و انس و ملك نيست ؛ روزى چون قيامت لازم است ، و معرفى چون خدا و پيامبر تا از اين معدن اسرار پرده برداشته شود ، و حقيقت وجود او بر اولين و آخرين روشن گردد ، تا معلوم شود كه على جلوهء كامل اسماء و صفات حق ، و نشانه ذات خداوند است . بدون ترديد ، به خاطر اين همه كمالات و فضائل بود كه خداوند مهربان براى حفظ شريعت و پايدارى دين و استوارى صراط مستقيم و تمييز حق از باطل و ادامهء حكومت اسلام ناب و هدايت خلايق تا قيامت ، در روز هجدهم ذى الحجه در غدير خم ، بنا به نوشته و اقرار هزاران عالم شيعى و سنّى و بنا بر روايات معتبره ، و اخبار متواتره ، كه قسمتى از آنها در كتاب شريف عبقات ، الغدير ، احقاق الحق و معتبرترين كتب اهل سنّت آمده ، و كتابهاى ياد شده در نقل بسيارى از آن روايات به آنها تكيه كرده‌اند ، از زبان پيامبر اسلام او را به جانشينى و خلافت و ولايت امر و سرپرستى امّت

--> ( 1 ) - عيون اخبار الرضا ، ص 181 . ( 2 ) - ترجمهء كتاب فاطمة الزهراء من المهد الى اللحد ص ، 266 .